Anthropic je pristao na pravila transparentnosti iz EU AI Act-a, a posljedice osjeti svako ko Claude koristi za pisanje, i van Evrope.

Anthropic je u ponedjeljak objavio da u tekst koji Claude generiše ugrađuje nevidljivi vodeni žig, a u slike i dokumente digitalno potpisane podatke o porijeklu. Razlog je član 50 evropskog AI Act-a, čiji je kodeks ponašanja postao obavezujući 2. avgusta ove godine. Vodeni žig u AI tekstu nije nova ideja, ali je ovo prvi put da ga jedna vodeća laboratorija uvodi na nivou modela i primjenjuje ga globalno. Za svakoga ko AI koristi da napiše ponudu, objavu ili izvještaj, to je promjena koju vrijedi razumjeti prije nego se pojavi u praksi.

• Svi Claude modeli lansirani od 2. avgusta 2026. nose oznaku od prvog dana, a Anthropic radi i na ranije objavljenim modelima.
• Tekst dobija nevidljivi vodeni žig utkan u sam tekst, a fajlovi tipa svg, png i jpg dobijaju C2PA metapodatke sa digitalnim potpisom.
• Žig putuje sa tekstom kad ga kopiraš i prebaciš drugdje, i preživi dio uređivanja.
• Oznaka važi svuda gdje je Claude dostupan, ne samo u Evropskoj uniji, i pokriva Claude, Claude Code, Claude Cowork i pristup preko AWS-a, Google Cloud-a i Microsoft Foundry-ja.
• Anthropic sam kaže da nalaz oznake nije dokaz, kao ni njeno odsustvo.

Šta se tačno desilo

Anthropic je potpisao kodeks ponašanja uz član 50, stav 2 evropskog AI Act-a. To je dobrovoljni okvir koji propisuje kako AI kompanije treba da označe sadržaj koji njihovi modeli proizvedu, a od 2. avgusta 2026. sam član je pravno obavezujući.

Kod teksta je mehanizam jednostavan za korisnika i nevidljiv u čitanju. Anthropic u tekst ubacuje signal koji čovjek ne vidi i koji, kako firma tvrdi, ne mijenja smisao, kvalitet ni čitljivost odgovora. Pošto je žig dio samog teksta, ostaje u njemu kad tekst kopiraš i prebaciš u mejl, dokument ili objavu.

Kod fajlova se koristi drugi pristup. Slike i grafike koje Claude napravi dobijaju metapodatke po C2PA standardu, što je industrijski format za praćenje porijekla sadržaja. Metapodaci su digitalno potpisani, pa se može provjeriti ko ih je i kada dodao.

Oznaka se primjenjuje na nivou modela, a ne pojedinačnog proizvoda. Praktično to znači da je nosi svaki tekst iz Claude aplikacije, iz Claude Code-a, iz Claude Cowork-a, preko API-ja, pa i kad Claude koristiš kroz AWS, Google Cloud ili Microsoft Foundry.

Kontekst i konkurencija

Anthropic nije usamljen. Suno je početkom avgusta najavio da će označavati pjesme koje njegov model napravi, a pritisak dolazi sa dvije strane, iz evropske regulative i iz sudnica u kojima se vodi rasprava o autorskim pravima.

Ono što Anthropic radi razlikuje se od detektora AI teksta kakve koriste škole i pojedini poslodavci. Detektor pogađa vjerovatnoću i redovno griješi. Vodeni žig je signal koji je proizvođač sam ugradio, pa je pouzdaniji kad ga ima. Problem je druga strana računice. Anthropic otvoreno kaže da pronađena oznaka nije konačan dokaz da je tekst napisao Claude, kao što ni odsustvo oznake ne dokazuje da AI nije učestvovao. Za C2PA metapodatke već postoje otvoreni alati za uklanjanje, a stručnjaci sumnjaju da će se tekstualni žig održati kroz ozbiljnije prepravke ili prekucavanje.

AI Act pravila transparentnosti: šta znače za vašu firmu

Od avgusta 2026. EU traži da firme jasno označe AI chatbotove i AI generisan sadržaj. Ovaj vodič objašnjava koga pravila tiču, koje su tri obaveze i kako da se firma uskladi za nekoliko dana, bez angažovanja advokata.

AIBalkan - vijesti o vještačkoj inteligencijiAI Balkan

Naša perspektiva, šta ovo znači za region

Za marketing agencije i freelancere koji pišu za klijente, ovo mijenja jednu tihu praksu. Agencija u Banjoj Luci koja mjesečno isporuči trideset tekstova, a dio njih prvi nacrt dobije iz Claude-a, do sada je imala samo jedan rizik, da klijent posumnja. Sada postoji i tehnički trag u samom tekstu. Praktično rješenje nije da se AI izbaci iz procesa, nego da se stavi u ugovor. Jedna rečenica u ponudi tipa "prvi nacrt radimo uz pomoć AI alata, finalni tekst piše i potpisuje naš urednik" skida cijelu temu sa stola i, po iskustvu agencija koje su to već uradile, ne obara cijenu.

Za firme koje AI koriste za internu komunikaciju, ponude i izvještaje, pitanje je uže. Ako pošalješ ponudu koju je Claude sastavio, kupac koji je tehnički potkovan može provjeriti oznaku. To nije problem sve dok tvoj proces stoji iza sadržaja. Postaje problem ako u ponudi ima cifara koje niko nije provjerio. Korisno pravilo je da AI smije da piše nacrt, ali da svaki broj, rok i obećanje u tekstu mora proći kroz čovjeka koji za njih odgovara.

Treći sloj tiče se svakoga ko dobija ocjenu na osnovu detektora. Vodeni žig i detektor nisu ista stvar, a razlika je bitna kad tvoj tekst dobije crvenu zastavicu.

Detektori AI teksta griješe, koristi ih 43 odsto nastavnika

Detektor AI teksta ne pronalazi dokaz nego pogađa vjerovatnoću, a njegova ocjena sve češće odlučuje o ocjeni, objavi ili poslu. U SAD ih redovno koristi 43 odsto nastavnika. Evo šta uraditi ako vaš tekst, ponuda ili prijava za posao dobiju crvenu zastavicu.

AIBalkan - vijesti o vještačkoj inteligencijiVladimir Sukara

Zaključak

Anthropic je prvi napravio potez, ali neće ostati sam. Kad OpenAI i Google urade isto, označen AI tekst postaje podrazumijevano stanje, a ne izuzetak. Prati dvije stvari, da li će Anthropic objaviti alat kojim se oznaka provjerava, na šta ga evropska pravila obavezuju, i koliko brzo će se pojaviti alati za skidanje žiga. Praktičan potez za firmu je da već sada odluči kako komunicira upotrebu AI-ja prema klijentima, dok je to još izbor, a ne odgovor na neprijatno pitanje.

Ako želiš da svake sedmice dobiješ AI vijesti prevedene na jezik konkretnih poslovnih odluka, bez tehničkog žargona, prijavi se na AI Balkan newsletter.

Izvori

• The Register, Anthropic pledges to embed watermarks to help discern AI slop in sop to EU, 11. avgust 2026.
• Anthropic, How Claude marks AI-generated content, 10. avgust 2026.