OpenAI podnio tajnu IPO dokumentaciju sedmicu nakon Anthropica

Trka ka Wall Streetu između dvaju najvjednijih AI kompanija na svijetu počela je u roku od sedam dana.

OpenAI je 8. juna 2026. povjerljivo podnio S-1 dokumentaciju SEC-u, prvu zvaničnu fazu procesa izlaska na berzu. Vijest je stigla tačno sedmicu nakon što je Anthropic učinio isto, postavivši scenu za jednu od najočekivanijih IPO trka u istoriji tehnologije. OpenAI je procijenjen na 852 milijarde dolara, Anthropic na 965 milijardi. Zajedno, ove dvije firme vrijede više od cijele ekonomije Španije. Za korisnike u regionu koji svakodnevno koriste ChatGPT ili Claude, ovo nije samo finansijska vijest. Ono što dolazi s izlaskom na berzu direktno utiče na to kako će ovi alati izgledati u narednim godinama.

• OpenAI podnio S-1 SEC-u 8. juna 2026., Anthropic je to učinio 1. juna
• OpenAI procijenjen na 852 milijarde dolara, Anthropic na 965 milijardi post-money
• OpenAI: godišnji prihod od 20+ milijardi dolara, ali troši 1,22$ za svaki zarađeni dolar
• Anthropic: prihod od oko 47 milijardi dolara godišnje u maju 2026., Q2 prihod udvostručen u odnosu na Q1
• ChatGPT broji više od milijardu mjesečnih aktivnih korisnika, OpenAI planira uvođenje oglasa
• Enterprise adoption: Anthropic 34,4% u aprilu naspram OpenAI 32,3%

Šta se tačno desilo

Anthropic je 1. juna 2026. podnio povjerljivu S-1 dokumentaciju SEC-u, neposredno nakon završene Series H runde vrijedne 65 milijardi dolara. Kompanija je tada postala vrjednija od OpenAI-a po tržišnoj procjeni, dostigavši 965 milijardi dolara.

Sedam dana kasnije, OpenAI je uradio isto. Kompanija kaže da nije postavila vremenski okvir i da bi mogla ostati privatna duže radi "određenih planova". Ali Goldman Sachs, Morgan Stanley i JPMorgan već rade na poslu, a potencijalni IPO prozor je između septembra i novembra 2026. Kao finansijsko olakšanje neposredno prije filinga, sud je odbacio tužbu Elona Muska protiv OpenAI-a na osnovu zastare.

Najbitnija cifra iz OpenAI-evog filinga kompanija troši 1,22$ za svaki zarađeni dolar. S godišnjim prihodom od 20+ milijardi dolara i 2 milijarde na mrežnoj osnovi, troškovi ostaju veći. Anthropic, s druge strane, bilježi dramatičan rast: prihod od oko 47 milijardi na godišnjoj osnovi u maju 2026., uz udvostručenje Q2 prihoda u odnosu na prethodni kvartal.

Kontekst i konkurencija

Obje kompanije su do juče bile privatne i finansirane rizičnim kapitalom. IPO mijenja sve u njihovoj motivaciji. Javna kompanija ima kvartalne obaveze prema dioničarima, što znači pritisak na profitabilnost koji privatna kompanija može ignorisati.

Za OpenAI to je posebno zanimljivo. Sa 1+ milijardom korisnika ChatGPT-a i namjerom uvođenja oglasa, kompanija traži put ka profitabilnosti koji ne zahtijeva samo rast prihoda od pretplata. Oglasi u asistentima kao što je ChatGPT su nova kategorija, a OpenAI im daje zeleno svjetlo upravo u trenutku kad priprema Wall Street prezentaciju.

Anthropic je u boljoj poziciji po jednoj ključnoj metriki: enterprise adoption. U aprilu 2026. Claudeov udio u poslovnom sektoru dostigao je 34,4% naspram OpenAI 32,3%, što znači da je Anthropic preuzeo vodeće mjesto u segmentu koji plaća više i otkriva manje. Lansiranje Claude Fable 5 dan prije OpenAI-evog filinga nije slučajan timing.

Naša perspektiva: šta ovo znači za region

Za korisnike ChatGPT-a u BiH, Srbiji, Hrvatskoj i ostatku regiona, uvođenje oglasa je direktna promjena iskustva. Besplatan ChatGPT je do sada bio bez reklama. Ako OpenAI prati model koji koriste Google i Meta, besplatni korisnici su prva na meti.

Konkretno: firma koja koristi besplatni ChatGPT za generisanje sadržaja ili odgovaranje na email uskoro može vidjeti reklamne poruke u interfejsu. Ako to postane smetnja, prelazak na plaćeni plan ili alternativu (Claude, Gemini) postaje logičan sljedeći korak.

Za firme koje biraju između ChatGPT-a i Claudea u poslovnoj primjeni, enterprise adoption cifre govore nešto važno Anthropic je preuzeo vodstvo u segmentu za koji kompanije u regionu ozbiljno razmatraju pretplate za timove. Pritisak koji IPO donosi znači da će obje firme ubrzati razvoj poslovnih funkcionalnosti, što je dobra vijest za kupce.

Za investitore i preduzetnike zainteresovane za AI sektor, ovo je potvrda da AI kompanije više nisu startup priča. OpenAI s procjenom od 852 milijarde dolara i Anthropic s 965 milijardi su potencijalni S&P 500 kandidati, što privlači institucionalni kapital i daje cijelom sektoru novu legitimnost.

Zaključak

Trka nije samo simbolična. Anthropic je podnio papire prvi i vrijedi više, ali OpenAI ima deset puta više korisnika i prepoznatljiviji brand. Ko će se brže listati i po kojoj cijeni, vidjet ćemo u narednim sedmicama. Ono što je sigurno: obje kompanije ulaze u fazu gdje moraju pokazati put ka profitu, a to direktno utiče na sve koji im plaćaju pretplatu ili planiraju to.

Ako pratite AI alate za poslovnu primjenu i zanima vas kako IPO dinamika utiče na cijene i strategije ovih platformi, prijavi se na AI Balkan newsletter na aibalkan.ai/newsletter.