OpenAI se usklađuje sa EU AI Act pravilima pred 2. avgust
Dok se primjena EU AI Act-a širi na novi krug obaveza, OpenAI je objavio kako svoje bezbjednosne i transparentne prakse uklapa u evropski GPAI kodeks. Za firme iz regiona koje prodaju na EU tržište, ovo je dobar trenutak da provjere šta pravila znače za njih.
Dok primjena evropskog AI zakona ulazi u novu fazu, najveći AI lab objašnjava kako se uklapa u pravila igre na EU tržištu.
OpenAI je objavio detaljan pregled toga kako svoje bezbjednosne, sigurnosne i transparentne prakse usklađuje sa GPAI kodeksom, dobrovoljnim kodeksom prakse koji proizlazi iz EU AI Act-a, prvog sveobuhvatnog zakona o vještačkoj inteligenciji. Objava dolazi u trenutku kad primjena zakona ulazi u novu fazu, 2. avgusta na snagu stupa novi krug obaveza za AI sisteme na evropskom tržištu. Pošto region posluje sa EU više nego sa bilo kim drugim, ova pravila nisu daleka tema.
- OpenAI je podržao i potpisao GPAI kodeks prakse i kodeks o transparentnosti AI generisanog sadržaja.
- Kao dokaze usklađenosti navodi testiranje prije objave modela, javne system card dokumente i vanjsko testiranje kroz mrežu red team stručnjaka.
- Za označavanje AI sadržaja koristi C2PA standard i SynthID vodeni žig, a pokrivenost se širi sa slika na audio.
- U maju 2026. pokrenut je EU Cyber Action Plan, program saradnje sa evropskim agencijama za sajber bezbjednost.
- EU AI Act se primjenjuje u fazama, a 2. avgusta 2026. stupa na snagu novi krug obaveza.
Šta se tačno desilo
GPAI kodeks postavlja zajednički standard transparentnosti, bezbjednosti i sigurnosti za modele opšte namjene koji se prodaju ili koriste u EU. OpenAI tvrdi da već posluje blizu tog standarda i kao dokaze navodi svoje interne okvire, Preparedness Framework koji postoji od 2023. i ažuriran je 2025, te Frontier Governance Framework koji direktno mapira prakse firme na zahtjeve kodeksa.
Drugi dio priče je transparentnost sadržaja, odnosno kako čovjek da zna da je nešto napravio AI. OpenAI se oslanja na dva mehanizma, Content Credentials zasnovane na C2PA standardu, koji uz fajl kače podatke o porijeklu, i SynthID vodeni žig kao rezervni signal kad se ti podaci izgube. Pokrivenost se sa slika širi na audio, a najavljeno je i proširenje na tekst kako standardi budu sazrijevali. Ni sam OpenAI ne tvrdi da je problem riješen, oznake se često gube pri prenosu između platformi.
Kontekst i konkurencija
EU AI Act se primjenjuje u fazama od 2024. godine, a obaveze za modele opšte namjene i visokorizične sisteme stižu redom. Za velike labove usklađenost sa GPAI kodeksom postaje ulaznica za evropsko tržište, pa svoje planove objavljuju i Google i Anthropic, a Brisel paralelno gura i akcioni plan za sajber bezbjednost i AI. OpenAI je uz to u maju pokrenuo EU Cyber Action Plan, kroz koji provjereni evropski timovi za odbranu dobijaju pristup naprednijim cyber modelima.
Naša perspektiva, šta ovo znači za region
Za firme iz BiH, Srbije i Crne Gore pravilo je jednostavno, EU AI Act vas se tiče čim vaš proizvod ili usluga sa AI funkcijom dođe do korisnika u EU. Software firma iz Banje Luke koja klijentu u Njemačkoj isporučuje aplikaciju sa AI funkcijama već sada u ugovorima dobija pitanja o usklađenosti, i na njih je lakše odgovoriti kad koristite dobavljača koji je potpisao GPAI kodeks i javno objavio dokumentaciju.
Za marketing timove i medije, kodeks o transparentnosti znači da označavanje AI sadržaja prestaje biti stvar ukusa. Ko već sada uvede praksu da AI generisane vizuale i tekstove interno evidentira i označava, neće imati šta da mijenja kad pravila postanu obavezna i na tržištima na koja izvozi.
Zaključak
Usklađenost sa EU pravilima postaje konkurentska prednost dobavljača AI tehnologije, a ne birokratski trošak. U narednim mjesecima očekujte da i ostali veliki labovi objave slične dokumente, jer to postaje uslov prodaje u Evropi. Za firme iz regiona najpametniji prvi korak je popis gdje sve u poslovanju već koriste AI i preko kojih dobavljača, jer će to pitanje prije ili kasnije stići i od njihovih EU klijenata.
Ako želiš da svake sedmice dobiješ AI vijesti prevedene na to šta konkretno znače za tvoj posao, prijavi se na AI Balkan newsletter.
