Samsung predvodi najveću rundu finansiranja u istoriji evropske tehnologije, a Mistral cilja milijardu dolara prihoda do kraja godine.

Francuska AI firma Mistral prikupila je 3 milijarde evra u novoj rundi finansiranja, čime njena vrijednost skače na oko 21 milijardu evra, skoro duplo u odnosu na 11,7 milijardi prije godinu dana. Rundu predvode Samsung Electronics i dosadašnji investitor PSG Equity, uz učešće evropskog Scaleup fonda. Ovo je najveća runda finansiranja koju je ikad zatvorila privatna evropska tehnološka firma, a dolazi u trenutku kad Mistral pokušava da ostane relevantna alternativa OpenAI-u i Google-u za firme kojima je bitno gdje im podaci fizički žive.

• Mistral je prikupio 3 milijarde evra, vrijednost firme je oko 21 milijardu evra
• Rundu vode Samsung Electronics (prvi put ulaže) i PSG Equity, uz evropski Scaleup fond
• Microsoft, dosadašnji infrastrukturni partner, ovaj put nije učestvovao
• Firma ima preko 125 korisnika i cilja milijardu dolara godišnjeg prihoda do kraja 2026
• Mistral ostaje mnogo manji od OpenAI-a i Anthropica, ali gradi ime kao evropska alternativa

Šta se tačno desilo

Mistral je osnovan 2023. godine, a pokrenuli su ga bivši istraživači Google DeepMind-a i Mete. Za tri godine postao je najpoznatije evropsko ime u AI industriji, prije svega zato što pravi takozvane otvorene modele, softver koji firme mogu da preuzmu i pokreću na sopstvenim serverima, umjesto da svoje podatke šalju na tuđe servere u Americi.

Nova runda od 3 milijarde evra podiže vrijednost firme na oko 21 milijardu, gotovo duplo više nego prije samo godinu dana. Prema pisanju Bloomberga i Yahoo Finance-a, Samsung Electronics ulazi u Mistral prvi put i dijeli vođstvo runde sa PSG Equity, dosadašnjim investitorom, dok se pridružuje i Scaleup fond koji finansira Evropska unija. Zanimljivo je da Microsoft, koji je ranije najavljivao infrastrukturnu saradnju sa Mistralom, ovaj put nije učestvovao u finansiranju.

Mistral tvrdi da ima preko 125 korisnika i da broj klijenata raste posebno u Aziji i Sjevernoj Americi. Finansijski direktor firme, Denis Bergqvist, rekao je da je odlazak na berzu "svakako opcija", ali da je vrijeme za to "još uvijek neizvjesno". Cilj kompanije je da do kraja 2026. godine dostigne milijardu dolara godišnjeg prihoda, novac iz ove runde ide u razvoj modela i istraživanje kako bi firma mogla da prati veće konkurente.

Kontekst i konkurencija

I pored skoka na 21 milijardu evra, Mistral je i dalje mali igrač u poređenju sa OpenAI-em, čija se vrijednost procjenjuje na stotine milijardi dolara, ili Anthropicom, koji sprema IPO sa ciljanom vrijednošću od 2.000 milijardi dolara (o čemu smo pisali ranije). Mistral ne pokušava da se takmiči veličinom, nego pozicijom, on je jedina ozbiljna evropska firma koja pravi sopstvene velike jezičke modele, umjesto da samo nadograđuje tuđe.

Ta pozicija ima konkretnu vrijednost za firme u Evropskoj uniji i regionu koje moraju da vode računa o tome gdje im se čuvaju podaci klijenata. Dok OpenAI i Google modeli rade isključivo kao servis preko interneta, Mistral nudi opciju da se model instalira lokalno, na serverima u Evropi ili čak unutar same firme. To je razlika koja često odlučuje ugovore sa bankama, osiguravajućim kućama i javnim institucijama.

Naša perspektiva, šta ovo znači za region

Za firme u regionu koje rade sa evropskim klijentima ili planiraju da uvedu AI alate u svakodnevni rad, ovo je signal da postoji ozbiljna alternativa američkim provajderima, ne samo na papiru nego sa realnim novcem i klijentima iza sebe. Banka ili osiguravajuća kuća u Banjoj Luci ili Sarajevu koja mora da dokaže evropskim partnerima da joj podaci ne napuštaju EU može da razmotri Mistralove modele umjesto da se automatski odluči za ChatGPT ili Gemini.

Za IT timove i firme koje razvijaju softver za strane klijente, ovo je i podsjetnik da vrijedi pratiti više od jednog velikog dobavljača AI modela. Firma koja gradi cijeli proizvod oko jednog provajdera rizikuje da zavisi od njegovih cijena i pravila, dok opcija da se pređe na drugi model, uključujući i onaj koji se sam hostuje, daje pregovaračku poziciju i veću kontrolu nad troškovima.

Zaključak

Mistral i dalje igra u sjenci OpenAI-a i Google-a, ali svakom novom rundom postaje teže reći da Evropa nema svoju AI industriju. Pitanje koje ostaje otvoreno je da li će 21 milijarda evra biti dovoljno da firma stigne velike konkurente u brzini razvoja modela, ili će ostati respektabilna, ali manja alternativa. Vrijedi pratiti da li će Mistral zaista dostići milijardu dolara prihoda do kraja godine, to bi bio prvi pravi dokaz da poslovni model funkcioniše u praksi, ne samo na tabelama investitora.

Ako želiš svake sedmice da dobiješ pregled AI vijesti prevedenih na jezik konkretnih poslovnih odluka, umjesto tehničkog žargona, prijavi se na AI Balkan newsletter.

Izvori:

• Yahoo Finance / Bloomberg, French AI company Mistral hits $24 billion valuation in funding round, 8. septembar 2026.
• Bloomberg, Mistral AI Raises at €21 Billion Valuation in Samsung-Led Round, 8. septembar 2026.
• CNBC, Mistral bags $24 billion valuation as Samsung leads funding for Europe's AI champion, 8. septembar 2026.