McKinsey upozorava: AI bi mogao automatizovati 57% radnih sati u SAD-u do 2030.
Nova analiza otkriva da se radna mjesta neće gasiti preko noći već će se transformisati, a ključni faktor opstanka biće brzina prilagođavanja radnika.
Najnoviji, opsežni izvještaj McKinsey Global Institute otkriva da bi trenutno dostupne tehnologije posebno generativna AI i agenti mogle tehnički automatizovati 57% ukupnih radnih sati u SAD-u. Ali uprkos alarmantnom tonu, izvještaj ne predviđa masovna otpuštanja, već duboku promjenu u načinima rada. Buduće tržište rada, kažu istraživači, neće biti bitka ljudi protiv mašina već partnerstvo ljudi, agenata i robota.
AI potencijal vrijedan 2,9 biliona dolara, ali samo uz transformaciju procesa
McKinsey procjenjuje da bi AI do 2030. mogao generisati 2,9 biliona dolara dodatne ekonomske vrijednosti u SAD-u. Međutim, ključna prepreka nije tehnički napredak već činjenica da većina organizacija nije spremna da redizajnira kompletne radne procese.
Umjesto da automatizuju pojedinačne zadatke, kompanije koje žele stvarne rezultate moraće da:
- uključe AI agente kao dio kompletnog workflowa
- osposobe radnike za upravljanje agentima umjesto manualnog rada
- reorganizuju timove oko saradnje ljudi i mašina
- promijene organizacijske metrike i načine upravljanja
Danas 90% kompanija eksperimentiše s AI-jem ali manje od 40% prijavljuje mjerljive rezultate. Razlog je jednostavan: AI se dodaje starim procesima, umjesto da se procesi grade oko AI-ja.
70% današnjih vještina preklapa se s automatizovanim poslovima
Jedna od najzanimljivijih tačaka je podatak da se više od 70% vještina koje poslodavci traže pojavljuje i u automatizovanim i u neautomatizovanim poslovima.
Drugim riječima većina vještina ostaje relevantna, ali mijenja kontekst:
- manje pisanja i istraživanja
- više interpretacije rezultata koje AI generiše
- manje pripreme dokumenata
- više postavljanja pravih pitanja, verifikacije i donošenja odluka
Najranjivije oblasti su rutinske kognitivne vještine, poput:
- osnovnog računovodstva
- unošenja podataka
- jednostavnog kodiranja
Istovremeno, potražnja za “AI fluency” sposobnošću korištenja i upravljanja AI alatima porasla je sedam puta u samo dvije godine, što je čini najbrže rastućom vještinom na tržištu rada.
Koje vještine ostaju najotpornije?
Prema McKinseyju, tri velike grupe vještina ostaju “najhumanije” i najmanje su izložene automatizaciji:
- socijalne i emocionalne vještine (empatija, pregovaranje, vođenje ljudi
- kreativno rješavanje problema
- rad u fizičkim, dinamičnim okruženjima
Najviše će se mijenjati digitalne i informacijske vještine, dok će poslove vezane za njegu, edukaciju i interakciju s ljudima AI najsporije mijenjati.
Partnerstvo ljudi, agenata i robota: radno mjesto 2030.
McKinsey uvodi sedam arhetipova poslova, od “čisto ljudskih” do “skoro potpuno automatizovanih”. Većina industrija prelazi u tzv. hibridni model, u kojem ljudi nadgledaju AI agente koji:
- generišu dokumente
- analiziraju podatke
- obrađuju zahtjeve
- predlažu naredne korake
Ljudi preuzimaju uloge:
- kreatora strategije
- verifikatora rezultata
- tumača konteksta
- koordinatora timova ljudi + agenata
Na primjer, u medicini AI već piše nacrte kliničkih izvještaja, ali ljudski stručnjaci potvrđuju tačnost i donose konačne odluke što ubrzava procese, ali zadržava ljudsku odgovornost.
Liderstvo mora da se promijeni od upravljanja ljudima ka upravljanju sistemima
Izvještaj posebno naglašava: menadžeri će se najviše promijeniti.
Umjesto da nadziru ljude, budući menadžeri:
- orkestriraju agente, robote i ljude
- balansiraju brzinu, rizik i kvalitet
- održavaju povjerenje i sigurnost AI sistema
- treniraju i ljude i modele
To zahtijeva potpuno nove vještine vođenja više komunikacije, mentorstva, tehničke pismenosti i donošenja integrisanih odluka.
Zašto je ovo važno i šta slijedi?
Ova analiza mijenja ton oko AI-ja: fokus se više ne stavlja na prijetnju radnim mjestima, nego na temeljni remont načina rada.
Četiri ključne posljedice:
- Radna mjesta neće nestati, ali će se preoblikovati.
- Najveći nedostatak više neće biti radna snaga već vještine.
- Najbrže će napredovati oni koji postanu “dirigenti” AI sistema.
- Kompanije koje ne redizajniraju procese za AI izgubiće konkurentsku prednost.
Zaključak
McKinseyjev izvještaj ne predviđa AI distopiju, već poziva na hitnu pripremu.
Najveći pomak neće biti u tome koliko će mašine moći nego koliko brzo ćemo ljudi naučiti da ih vodimo.
Do 2030. američko tržište rada neće biti manje “ljudsko” biće kompleksnije, tehnički zahtjevnije, ali i produktivnije.
Oni koji nauče da orkestriraju AI a ne da mu se takmiče biće pobjednici nove ekonomske faze
