McKinsey: 90% firmi koristi AI, ali samo 6% vidi značajan povrat
Najveća prepreka je skaliranje „visoki izvođači” mijenjaju posao redizajnom tokova rada, jasnim planom i snažnom infrastrukturom.
McKinseyjev godišnji izvještaj „The state of AI in 2025” otkriva: gotovo sve kompanije već koriste AI, ali finansijski efekti su skromni. Samo 39% prijavljuje bilo kakav uticaj na EBIT, a tek oko 6% postiže „značajnu” vrijednost (≥5% EBIT-a). Pobjednici sistematski redizajniraju procese, investiraju i zadržavaju ljude „u petlji”.
Ključne brojke, trendovi i šta se zaista isplati
- Široka upotreba, slab ROI: 88% organizacija koristi AI u najmanje jednoj funkciji, ali većina je još u pilot fazi. Samo trećina je krenula u skaliranje na nivou preduzeća.
- Finansijski efekat ograničen: 39% prijavljuje uticaj AI-ja na EBIT, pri čemu je kod većine taj doprinos <5%.
- Mali krug pobjednika: oko 6% ispitanih (AI „high performers”) ostvaruje ≥5% EBIT-a iz AI-ja; oni brže skaliraju, redizajniraju tokove rada i ulažu veći dio digitalnog budžeta u AI.
- Agentic AI u usponu: 62% eksperimentiše s AI agentima, 23% ih već skaluje (najčešće u IT-u i upravljanju znanjem), ali rijetko u više od 1-2 funkcije.
Šta donosi nova verzija izvještaja?
McKinsey bilježi širu primjenu AI-ja kroz više funkcija (IT, marketing i prodaja, znanje/knowledge management), ali tvrdi da je prelaz s pilot-projekata na enterprise razinu i dalje najtvrđi orah. Uspjeh najčešće dolazi tamo gdje kompanije ne krpe stare procese, već ih iznova osmisle oko AI-ja, uz jasne uloge lidera i definisane mehanizme ljudske provjere izlaza modela.
Zašto je ovo važno za Balkan?
Kompanije iz regiona koje danas uvode AI „na kašičicu” i dalje će bilježiti skromne pomake. Ono što razlikuje top 6% je ambicija: uz efikasnost, ciljaju rast i inovaciju, ulažu u infrastrukturu (podatke, MLOps, observability), standardizuju procese i KPI-eve te eksplicitno uređuju kada i kako ljudi verifikuju AI ishode. Takva arhitektura skraćuje put od pilot-a do mjerljivog EBIT-a.
Kako reaguje tržište?
Paralelno s optimizmom, istraživanja drugih kuća bilježe „agent washing” i nisko povjerenje u potpuno autonomne agente, uz visok rizik neuspeha projekata bez jasne poslovne logike i modernizovane infrastrukture. To potvrđuju Gartner i Capgemini kroz upozorenja na preuranjeno skaliranje i prenaduvana obećanja, ali i procjene da će udio agentičkih rješenja u softveru naglo rasti do 2028.
Šta slijedi
„Visoki izvođači” pokazuju smjer: transformativni ciljevi, redizajn tokova rada, ljudi u petlji, te investicije koje prelaze 20% digitalnog budžeta usmjerene na AI. Za većinu, naredni talas vrijednosti zavisi od brzine prelaska s eksperimenta na standardizovano, mjerljivo skaliranje.
Zaključak
AI je postao standard, ali diferencijacija dolazi iz dubine, dizajna i discipline. U mjesecima pred nama, ključ će biti pretvaranje pilot-projekata u operativne motore sa jasnim P&L efektom i tu će se stvarati stvarni pobjednici.
