Jürgen Schmidhuber i vječni rat za zasluge u razvoju vještačke inteligencije
Dok se pioniri AI tehnologije bore za titulu „oca dubokog učenja“, sukobi između Schmidhubera, LeCuna i Hassabisa otkrivaju duboke podjele u samom temelju industrije.
Sukob oko autorstva nad ključnim algoritmima vještačke inteligencije ponovo je dospio u fokus javnosti nakon što je istraživač Jürgen Schmidhuber, čovjek čiji je rad iz devedesetih postavio temelje za današnji ChatGPT, ponovo osporio zasluge vodećim imenima industrije. Istovremeno, Yann LeCun iz Mete i Demis Hassabis iz DeepMinda vode javni rat oko same definicije opšte vještačke inteligencije (AGI). Ovi sporovi nisu samo stvar ega, već direktno utiču na regulatorne procese i buduću kontrolu nad najmoćnijom tehnologijom današnjice.
- Jürgen Schmidhuber tvrdi da su dobitnici Turingove nagrade prisvojili njegove rane radove o LSTM i GAN mrežama.
- Termin „schmidhubered“ postao je sinonim za javno osporavanje originalnosti tuđih istraživanja na konferencijama.
- Yann LeCun naziva koncept opšte inteligencije potpunom besmislicom, dok Demis Hassabis tvrdi suprotno.
- Elon Musk stao na stranu Hassabisa u debati o mogućnostima ljudskog mozga kao Turingove mašine.
- Sukob oko „zastrašivanja javnosti“ (fearmongering) služi velikim kompanijama za uspostavljanje monopolističke regulative.
Schmidhuberov rad iz sjenke postao temelj moderne arhitekture
Iako njegovo ime rijetko dospijeva na naslovnice pored Sama Altmana, Jürgen Schmidhuber je decenijama unazad razvio LSTM (Long Short-Term Memory) arhitekturu koja je godinama pokretala Google Translate i autokorekt na pametnim telefonima. Njegovi argumenti o zanemarivanju doprinosa nisu bez osnova, s obzirom na to da je objavio fundamentalne radove o tehnikama za koje su drugi kasnije dobili najveća naučna priznanja. Schmidhuberov agresivan pristup samopromociji stvorio je polarizaciju u naučnoj zajednici, ali činjenice ukazuju na to da je moderna revolucija dubokog učenja nemoguća bez njegovih ranih inovacija.
Sukob oko definicije AGI kao paravan za tržišnu dominaciju
Debata između Yanna LeCuna i Demisa Hassabisa o prirodi inteligencije ima konkretne poslovne implikacije. LeCun tvrdi da je ljudska inteligencija specijalizovana i da je „opšta inteligencija“ samo mit koji služi za podizanje investicione prašine. S druge strane, Hassabis i DeepMind insistiraju na tome da su ljudski mozgovi aproksimacija univerzalnih Turingovih mašina. Ovaj spor oko terminologije eskalira u optužbe za „regulatory capture“, gdje LeCun direktno optužuje lidere OpenAI-ja i DeepMinda da koriste strah od apokaliptičnog AI scenarija kako bi natjerali države da uvedu pravila koja pogoduju samo velikim korporacijama.
Balkan ostaje poligon za tuđu tehnologiju dok se lideri spore
Dok se u globalnim centrima moći vodi rat za zasluge i definicije, tržište Balkana ostaje pasivni konzument rješenja čije porijeklo i etičke implikacije ne razumijemo u potpunosti. Naše firme i developeri koriste alate čija se pravila igre mijenjaju u zavisnosti od toga ko pobijedi u ovim debatama. Pitanje za naše donosioce odluka je jasno: da li ćemo čekati da nam regulativu i tehnološke standarde nametnu oni koji trenutno koriste „strah od AI“ kao sredstvo za eliminaciju konkurencije, ili ćemo početi kritički analizirati ko zapravo posjeduje intelektualnu svojinu iza algoritama koje svakodnevno implementiramo?
Šta donosi sljedeća faza institucionalne borbe za AI
Borba za priznanje Jürgena Schmidhubera vjerovatno nikada neće dobiti sudski epilog, ali će nastaviti da služi kao korektivni faktor u istoriji nauke. Mnogo važniji ishod očekuje se iz duela LeCun-Hassabis, jer će on odrediti da li će vještačka inteligencija u narednih pet godina biti tretirana kao specijalizovani alat podložan otvorenim standardima, ili kao potencijalno opasno „biće“ koje zahtijeva strogu centralizovanu kontrolu i dozvole za rad.
