Jack Dorsey ne ukida samo menadžere, već staru logiku firme
Block ne koristi vještačku inteligenciju samo da ubrza posao, nego da prepravi samu strukturu firme. Dorseyjev napad na srednji menadžment djeluje manje kao provokacija, a više kao test nove korporativne logike.
Postoji trenutak u svakoj AI priči kada tehnologija prestane da bude alat i počne da traži reorganizaciju svega oko sebe. Već mjesecima slušamo kako vještačka inteligencija ubrzava kodiranje, skraćuje dokumente, slaže prezentacije i automatizuje podršku. To je ona ugodna verzija promjene: ista firma, isti organigram, samo malo efikasnija.
Ono što je Jack Dorsey sada uradio ide dalje od toga, i zato izaziva nervozu. Nije poenta da je Block ubacio više AI alata u svakodnevni rad. Poenta je da Dorsey tvrdi kako je sama potreba za srednjim slojem menadžmenta možda bila proizvod tehnoloških ograničenja jednog starijeg doba, a ne neka vječna istina o tome kako kompanije moraju da izgledaju.
Šta se zapravo desilo
Dorsey i Roelof Botha su 31. marta objavili tekst pod naslovom From Hierarchy to Intelligence, a istu tezu Dorsey je potom dodatno objašnjavao i u Sequoijinom podcastu objavljenom 2. aprila. Njihov argument je prilično direktan: hijerarhija uglavnom služi da prenosi informacije gore-dolje kroz firmu, a u kompaniji koja je remote-first, gdje gotovo svaki rad ostavlja digitalni trag, AI može da postane centralni sloj koji tu koordinaciju radi brže i šire od ljudi.
U toj novoj šemi Block više ne vidi klasične menadžere kao trajni sloj organizacije. Dorsey kaže da firma ide prema modelu sa tri tipa uloga: graditelji, ljudi direktno odgovorni za određeni problem ili ishod, i takozvani player-coaches, dakle oni koji istovremeno rade i razvijaju druge ljude. Istovremeno je rekao da danas u Blocku još postoji do pet nivoa između njega i nekih zaposlenih, ali da želi da to spusti na dva do tri nivoa tokom 2026, a u idealnoj verziji i manje od toga.
Sve to dolazi odmah nakon Blockovog februarskog reza, kada je kompanija otpustila više od 4.000 ljudi, odnosno oko 40 posto radne snage. Dorsey je tada otvoreno rekao da su “intelligence tools” promijenili šta znači graditi i voditi kompaniju, i pokušao da potez predstavi kao namjerni zaokret prema AI modelu rada, a ne kao paničan odgovor na slabost biznisa.
Zašto je ovo uopšte bitno
Zato što je ovo jedna od prvih velikih tehnoloških kompanija koja ne koristi vještačku inteligenciju kao ukras za staru priču o produktivnosti, nego kao argument protiv same sredine korporativne piramide.
Mnoge firme već godinama sanjaju “ravniju” strukturu. To lijepo zvuči u intervjuima, ali se u praksi obično završi tako što se slojevi samo preimenuju, a kontrola ostane ista. Dorsey ovdje nudi nešto radikalnije: tvrdnju da je menadžment, barem u dijelu koji služi koordinaciji, bio skupa ljudska zakrpa za problem nedostatka informacione vidljivosti. Ako AI može da napravi živi model firme iz Slack poruka, pull requestova, sastanaka, mejlova i internih dokumenata, onda menadžer više nije prirodni čvor sistema. Postaje opcija.
To je mnogo veća tvrdnja od “AI će pomoći zaposlenima”. To je tvrdnja da će AI preraspodijeliti moć unutar firme. Ne samo posao, nego i pravo da znaš šta se dešava, da procjenjuješ prioritete, da vidiš zavisnosti između timova i da intervenišeš bez cijelog lanca posrednika.
Šta se previđa u javnoj priči
Najveća rupa u ovoj priči je to što se koordinacija često predstavlja kao mehanički posao prenošenja informacija. A nije. Dobar menadžment nije samo distribucija podataka, nego filtriranje konfuzije, politička zaštita tima, tumačenje prioriteta, smirivanje sukoba i donošenje neugodnih odluka kada su podaci nepotpuni.
Drugim riječima, Dorseyjeva teza može biti tačna za loš ili birokratski menadžment, ali to nije isto što i dokaz da je menadžment kao funkcija zastario. Vrlo je moguće da AI odlično zamijeni one slojeve koji postoje samo zato što se firma previše raširila. Mnogo je manje jasno da može zamijeniti ljude koji znaju kada tim puca po šavovima, kada talentovan radnik tone tiho, ili kada “brža odluka” zapravo proizvodi skuplji haos.
Druga stvar koja se gura pod tepih jeste zamor. Lean timovi zvuče elegantno dok ne shvatite da “manje ljudi uz više AI-a” često znači i više konteksta, više odgovornosti i manje amortizera za greške. Eksperiment nije samo da li AI može da usmjeri posao. Eksperiment je da li ljudi mogu da izdrže organizaciju u kojoj je mnogo manje mjesta za skrivanje, čekanje i prosječnost.
Šira slika
Zato ova vijest nije zanimljiva samo zbog Blocka. Zanimljiva je zato što pokazuje novu fazu AI industrije. Prva faza bila je demo: pogledajte šta model može. Druga je bila integracija: ubacite ga u postojeći proizvod. Treća, izgleda, postaje institucionalna: ako je model dovoljno dobar, zašto uopšte zadržavati istu strukturu rada?
To mijenja i odnos između startupa i velikih korporacija. Mala AI-native firma više ne mora samo da bude brža u razvoju proizvoda. Može da bude i organizaciono lakša, sa manje ljudi koji prevode, usklađuju i sastanče. To je vjerovatno pravi razlog zašto ova ideja ima težinu među investitorima: ne zato što zvuči futuristički, nego zato što obećava novi tip operativne prednosti. Sequoia u tekstu otvoreno veže ovu logiku za brzinu kao ključnu prednost startupa.
Ali tu je i manje glamurozna interpretacija: možda je ovo u isto vrijeme vizija budućnosti i racionalizacija veoma brutalnog rezanja troškova. Te dvije stvari se međusobno ne isključuju. Upravo zato će pravi test biti ono što dolazi poslije manifesta. Ne da li ideja zvuči čisto, nego da li Block za godinu izgleda kreativnije, zdravije i brže nego prije.
Naš zaključak
Najzanimljiviji dio ove priče nije tvrdnja da AI može zamijeniti menadžere, nego spremnost jedne velike firme da se ponaša kao da to već vjeruje.
