IBM studija: 76% kompanija ima Chief AI Officer-a, skok sa 26% za godinu dana

2.000 CEO-a iz 33 zemlje kaže isto: AI nije IT projekat, nego C-suite prioritet. Kompanije bez AI vodstva zaostaju za 10% u broju skaliranih inicijativa.

Broj kompanija sa pozicijom Chief AI Officer (CAIO) skočio je sa 26% na 76% za samo godinu dana, prema novoj IBM CEO studiji koja je anketirala 2.000 izvršnih direktora iz 33 zemlje. Porast od 50 procentnih poena u 12 mjeseci nije postepena promjena. To je masovna organizaciona reakcija na činjenicu da AI više ne može biti "projekat IT odjela". Za firme u regionu koje još nemaju jasno AI vodstvo, ovo je podatak koji treba da stoji na slajdu za sljedeći board meeting.

• 76% organizacija u 2026. ima poziciju Chief AI Officer, u poređenju sa 26% u 2025.
• Svaki CEO koji je postavio CAIO-a očekuje da uticaj te pozicije raste do 2030.
• 64% CEO-a komforno donosi strateške odluke na osnovu AI-generisanih inputa
• 83% smatra da uspjeh AI zavisi više od usvajanja od strane ljudi nego od tehnologije
• Organizacije sa AI-first pristupom C-suite dizajnu skalirale 10% više AI inicijativa
• Do 2028: 29% zaposlenih treba reskilling za drugu poziciju, 53% treba upskilling za trenutnu

Šta se tačno desilo

IBM je 4. maja objavio godišnju CEO studiju, najobuhvatnije istraživanje stavova izvršnih direktora prema AI. Uzorak: 2.000 CEO-a iz 33 zemlje. Nije u pitanju online anketa, nego strukturirani intervjui sa ljudima koji donose odluke.

Glavni nalaz: tri od četiri organizacije sada imaju dediciranu C-level poziciju za AI. Prije godinu dana, to je bila jedna od četiri. Rast od 50 procentnih poena u 12 mjeseci je bez presedana za bilo koju C-suite poziciju u korporativnoj istoriji. CFO-u je trebalo 30 godina da postane standard. CAIO-u treba manje od tri.

Ali brojka sama po sebi nije najzanimljivija. Zanimljivije su dvije stvari: 64% CEO-a kaže da je komforno da donosi strateške odluke na osnovu AI-generisanih inputa (ne samo operativne odluke, nego strateške). I 83% smatra da uspjeh AI-ja zavisi više od toga da li ga ljudi prihvate, nego od same tehnologije.

Organizacije koje su usvojile AI-first pristup dizajnu upravljačke strukture skalirale su 10% više AI inicijativa u cijeloj organizaciji nego firme bez tog pristupa. 10% zvuči malo, ali kad govorimo o enterprise skali, to je razlika između firme koja ima 5 AI sistema u produkciji i firme koja ima 50.

Kontekst i konkurencija

IBM-ova studija dolazi u trenutku kad se cijela AI industrija pomjera od "modela kao proizvoda" ka "AI kao organizacionoj transformaciji". Anthropic i OpenAI ove sedmice lansiraju konsultantske firme. Google uvodi AI u svaki proizvod. A CEO-i kažu: najveći problem nije tehnologija, nego upravljanje promjenama.

Podatak o reskillingu je posebno značajan: do 2028, CEO-i očekuju da će 29% zaposlenih morati da promijeni poziciju, a 53% da se doskilluje za trenutnu. To je gotovo polovina radne snage koja treba neku vrstu AI edukacije u sljedeće dvije godine.

Naša perspektiva: šta ovo znači za region

Za srednje i velike firme u regionu koje još nemaju nekoga ko je zadužen za AI na C-level-u, poruka je jasna: 76% vaše globalne konkurencije to već ima. Ne morate zaposliti osobu sa titulom "Chief AI Officer". Ali morate imati nekoga na nivou uprave ko je odgovoran za AI strategiju, ko donosi odluke, i ko ima budžet. Primjer: Proizvodna firma sa 200 zaposlenih u Srbiji ne treba full-time CAIO-a. Ali treba jednog člana uprave koji je zadužen za AI i koji sedmično evaluira gdje AI može zamijeniti ili pojačati procese.

Za AI konsultante i edukatora u regionu, podatak da 83% CEO-a smatra da je usvajanje od strane ljudi važnije od tehnologije je direktna validacija tržišta za change management i AI edukaciju. Firme ne traže još jedan AI alat. Traže nekoga ko će im pomoći da zaposleni taj alat stvarno koriste. Primjer: AI trening program za 50 zaposlenih u banci koji uključuje hands-on rad sa alatima, ne PowerPoint prezentaciju o "budućnosti AI-ja", ima direktan ROI koji CEO sada mjeri.

Zaključak

Sa 26% na 76% za godinu dana. To nije trend, to je tačka prevrtanja. AI vodstvo je postalo organizacioni standard iste brzine kojom je email postao standard komunikacije. Firme koje do kraja 2026. nemaju jasnu AI odgovornost na nivou uprave neće biti iza konkurencije za 6 mjeseci. Biće iza za 2 godine, jer svaka inicijativa koju ne pokrenu sada je inicijativa koju konkurent skalira dok oni još traže ko je zadužen.

Ako želiš da pratiš kako se organizacioni pristup AI-ju mijenja i šta to znači za firme u regionu, prijavi se na AI Balkan newsletter.