Evropska Unija i vještačka inteligencija: Prva totalna regulacija ili početak novog haosa?

Da li ste ikada zamislili svijet gdje algoritmi odlučuju ko će dobiti posao, kredit ili zdravstvenu njegu i sve to bez jasno definisanih pravila? Evropska unija je, uz zvuke alarma i aplauza, upravo otvorila novo poglavlje sa prvim sveobuhvatnim zakonom o vještačkoj inteligenciji na planeti, poznatim kao EU AI Act.

Dok tehnološki giganti gube dah u pokušaju da uhvate korak sa zakonodavcima, obični građani pitaju se: hoće li ovaj zakon zaštititi njihove podatke ili zakovati inovacije u mjestu?

• AI Act uvodi jasan okvir pravila za korištenje vještačke inteligencije širom EU.
• Podijeljen je u četiri kategorije rizika od minimalnog do neprihvatljivog, od čega zavisi koliko su stroga pravila i nadzor.
• Visokorizične AI aplikacije poput prepoznavanja lica ili sistema odlučivanja u zapošljavanju podliježu rigoroznim provjerama i transparentnosti.
• Kazne za kršenje propisa mogu doseći i do 35 miliona evra ili 7% globalnog prometa kompanije.

'Prvi put, Evropa uzima kormilo u globalnoj utrci za regulaciju vještačke inteligencije', izjavljuje predstavnik Telefónice, prenoseći duh hitnosti i ponosa koji se osjeća u Briselu.

Pa ipak, EU AI Act nije bez kontroverzi. Tehno-optimizam zapada sudara se sa dubokim skepticizmom civilnog društva: Da li će birokratija ugasiti kreativnu iskru? Ili je era digitalne džungle, napokon, došla svom kraju?

Odgovor na ovo pitanje neće se tražiti samo u sudnicama ili laboratorijama, već i u svakodnevnom životu u svakoj odluci koju će pametni algoritam donijeti umjesto nas. Prije nego što zauvijek predamo ključ digitalnim čuvarima, možda je vrijeme da se zapitamo: ko postavlja pravila, za koga i po kojoj cijeni?