10 procesa koje AI agent može preuzeti u firmi

Najčešće pitanje koje dobijam od vlasnika i direktora je jednostavno: odakle da počnemo sa vještačkom inteligencijom? Odgovor skoro nikad nije novi alat, nego jedan proces koji se u firmi ponavlja svaki dan, troši sate i ima jasna pravila.

Ovdje je deset takvih procesa. Za svaki piše šta danas radi čovjek, šta može preuzeti AI agent, šta ostaje čovjeku, kako ćeš znati da li se isplatilo i šta o tom procesu kažu istraživanja i firme koje su ga već automatizovale. Lista je pisana za firme od 20 do 200 zaposlenih u BiH i Srbiji.

Prvo: šta je AI agent, u jednoj rečenici

Chatbot odgovara na pitanje, a agent dobija zadatak i sam ga izvrši, korak po korak: pročita mail ili dokument, provjeri podatke u vašem sistemu, pripremi rezultat i preda ga čovjeku na odobrenje. Kad nešto ne štima, agent ne nagađa, nego pita čovjeka.

Gdje su firme u regionu danas

Prema Eurostatu, vještačku inteligenciju je 2025. koristilo 10,1% preduzeća u Srbiji, a prema Agenciji za statistiku BiH 10,8% preduzeća u Bosni i Hercegovini. U Evropskoj uniji je taj udio skoro 20%, a kod velikih firmi 55%. Razlika je velika, ali to znači i da firma koja sada krene ima prednost nad većinom domaće konkurencije.

Agenti su sljedeći korak. U McKinseyjevom istraživanju za 2025. godinu 23% organizacija kaže da već širi upotrebu agenata, a još 39% da je počelo da eksperimentiše sa njima. Gartner istovremeno upozorava da će više od 40% projekata sa agentima biti ugašeno do kraja 2027, zbog troškova, nejasne koristi i slabe kontrole rizika. Zato ne počinjemo od velikog projekta, nego od jednog procesa sa mjerljivom koristi.

Kako da izabereš prvi proces

Prije liste, pet pitanja. Proces koji dobije pet puta "da" je dobar kandidat za početak.

• Ponavlja se često? Svaki dan ili bar svake sedmice, a ne jednom mjesečno.
• Troši vrijeme ljudi? Bar nekoliko sati sedmično, zbirno za sve koji ga rade.
• Ima jasna pravila? Može se opisati kao niz koraka, bez mnogo "zavisi".
• Podaci su dostupni? Ulaz stiže mailom, kao PDF, u tabeli ili u ERP sistemu, a ne samo u nečijoj glavi.
• Greška se lako uhvati? Čovjek može brzo provjeriti rezultat prije nego što ode dalje.