Potražnja za AI vještinama raste, ali rezultati izostaju

Kompanije masovno ulažu u AI vještine i obuke, dok ekonomski efekti tih investicija i dalje ostaju nejasni.

Potražnja za AI vještinama eksplodira širom globalnog tržišta rada, ali sve je više pitanja da li ta ulaganja donose konkretne poslovne rezultate. Novi izvještaji LinkedIna i KPMG-a pokazuju da firme agresivno investiraju u AI i traže radnike sa znanjem iz oblasti poput prompt inženjeringa i odgovorne upotrebe vještačke inteligencije. Ipak, vodeći ekonomisti upozoravaju da uticaj tih investicija na realnu ekonomiju zasad ostaje minimalan.

• LinkedIn bilježi snažan rast potražnje za AI vještinama u svim sektorima.
• KPMG navodi da firme planiraju uložiti u prosjeku 156 miliona dolara u AI tokom naredne godine.
• 62% kompanija očekuje mjerljive povrate investicija.
• Goldman Sachs tvrdi da je doprinos AI investicija američkom BDP-u u 2025. bio gotovo nula.
• OpenAI priznaje da AI još nije duboko integrisan u poslovne procese.

Entuzijazam bez jasnih pokazatelja

Prema LinkedInovom izvještaju Skills on the Rise, među najtraženijim kompetencijama nalaze se AI pismenost, prompt inženjering i odgovorna upotreba AI sistema. Dvije trećine rukovodilaca vjeruje da će zaposleni sami inicirati učenje novih AI vještina u narednih šest mjeseci, ali manje od polovine smatra da imaju adekvatnu podršku za to.

Istovremeno, KPMG-ovo istraživanje AI Pulse pokazuje da kompanije iz sektora tehnologije, medija i telekomunikacija planiraju prosječno ulaganje od 156 miliona dolara u AI tokom narednih 12 mjeseci. Takođe, spremne su da plate više za radnike sa AI vještinama, a 62% očekuje mjerljive rezultate već u narednoj godini.

Međutim, Jan Hatzius, glavni ekonomista Goldman Sachsa, izjavio je da je stvarni doprinos AI investicija rastu američkog BDP-a u 2025. godini bio „u suštini nula“. Prema njegovim riječima, percepcija o ogromnom ekonomskom uticaju AI-ja značajno je prenaglašena.

Dodatno, operativni direktor OpenAI-a, Brad Lightcap, nedavno je izjavio da AI još nije istinski prodro u ključne poslovne procese velikih kompanija, što sugeriše da se tržište možda i dalje nalazi u ranoj fazi razvoja.

Konkurencija i tržište: FOMO (Fear of missing out) kao pokretač investicija

Bez obzira na ograničene makroekonomske rezultate, kompanije pokazuju snažan strah od propuštanja prilike. Taj FOMO efekat tjera menadžere da ubrzano investiraju u AI kako ne bi zaostali za konkurencijom.

To stvara dvostruki pritisak:

• Povećanje budžeta za AI projekte.
• Restrukturiranje radne snage u korist zaposlenih sa AI kompetencijama.

U nekim slučajevima, kompanije koriste tranziciju ka AI kao opravdanje za smanjenje broja zaposlenih koji nemaju tražene digitalne vještine. Time narativ o zamjeni radnih mjesta vještačkom inteligencijom postaje realniji nego što su mnogi očekivali.

Rizik od AI podjele tržišta rada

Za tržište rada u Bosni i Hercegovini i regionu, ovo može imati duboke posljedice.

Ako globalni trendovi postanu standard, možemo očekivati:

• Veću potražnju za AI pismenošću čak i u tradicionalnim sektorima.
• Rast plata za specijaliste sa AI znanjem.
• Povećan rizik za administrativne i repetitivne poslove.

Najveći izazov biće pristup reskilling programima. Ako obuke ostanu privilegija velikih sistema i multinacionalnih firmi, manja preduzeća i radnici bez finansijskih resursa mogli bi biti marginalizovani.

Postoji realna mogućnost da tržište rada postane igra nulte sume, oni sa AI vještinama ostvaruju značajnu prednost, dok ostali stagniraju ili gube pozicije.

Baš o ovom fenomenu smo pisali ranije i mislimo da to ide u ovom pravcu, da će ljudi sa AI vještinama daleko više da napreduju.

Zaključak

Iako investicije u AI rapidno rastu, stvarni ekonomski efekti još nisu proporcionalni uloženim sredstvima. Moguće je da se nalazimo u ranoj fazi ciklusa, gdje infrastruktura i vještine prethode stvarnim rezultatima.

U naredne dvije do tri godine ključno pitanje neće biti da li kompanije ulažu u AI, već da li su te investicije transformisale produktivnost i poslovne modele. Ako se to ne desi, tržište bi moglo ući u fazu racionalizacije i oštrijeg mjerenja povrata investicija.