Njemački startup pretvara bubašvabe u AI špijune

SWARM Biotactics razvija bio-robotske insekte za izviđanje u prostorima gdje dronovi, roboti i ljudi teško mogu prići.

Njemački odbrambeni startup SWARM Biotactics razvija sistem u kojem žive bubašvabe nose male elektronske module sa senzorima i AI obradom na samom uređaju. Ideja je da se ovakvi biohibridni insekti koriste za izviđanje u skučenim, opasnim i GPS-ometanim prostorima, poput urušenih objekata, industrijskih zona visokog rizika i urbanih sukoba. Firma je u junu 2025. objavila da je osigurala ukupno 13 miliona eura finansiranja, dok na svom sajtu navodi da cilja misije u odbrani, policiji i potrazi i spašavanju.

• SWARM Biotactics pravi bio-robotske insekte za prikupljanje podataka u teškim uslovima.
• Sistem se oslanja na neuro-kontrolu, senzore i edge AI za rad blizu mjesta događaja.
• Ovakvi sistemi postaju zanimljivi jer evropski odbrambeni sektor ubrzano ulaže u AI, robotiku i nove oblike izviđanja.
• Pravila za biohibridnu robotiku i dalje su nejasna, iako postoje širi okviri za autonomne sisteme i biološko oružje.

Analiza: Šta se zapravo dešava

Suština proizvoda nije “robot u obliku insekta”, nego živi insekt kojem se dodaje lagani elektronski teret. Prema opisu kompanije, SWARM gradi kompletan sistem koji uključuje same “žive jedinice”, komandni softver i spajanje podataka u realnom vremenu. Firma otvoreno ističe prednosti kao što su prikrivenost, pristup skučenim prostorima, masovno raspoređivanje i dugotrajnije prisustvo uz malu potrošnju energije.

Dio ideje ima i jaku naučnu podlogu. Rad objavljen 2025. u časopisu npj Flexible Electronics pokazuje da se kretanje “cyborg” insekata može usmjeravati fleksibilnim, tankim elektrodama bez direktnog oslanjanja na najosjetljivije senzorne organe, uz očuvanje prirodnijeg ponašanja životinje. To ne znači da je svaki komercijalni sistem isti, ali potvrđuje da je oblast tehnički ozbiljna, a ne samo marketinški trik.

Praktična vrijednost ovakvog pristupa je jasna: insekt može da prođe kroz pukotine, cijevi, ruševine i unutrašnje prolaze gdje mali kopneni robot često zapinje, a dron nema signal ili prostor za let. Zbog toga se biohibridni sistemi pozicioniraju između klasične robotike i prirodne pokretljivosti živog organizma.

Konkurencija i tržište: Zašto ovo sada dobija pažnju

Ova priča dolazi u trenutku kada Njemačka snažno gura novu generaciju odbrambenih tehnologija. Reuters je u julu 2025. izvijestio da Berlin ubrzava ulaganja u AI, robotiku i startup ekosistem, uz plan da redovni budžet za odbranu poraste na oko 162 milijarde eura godišnje do 2029. U istom izvještaju se navodi i da je evropski defence-tech VC kapital dostigao milijardu dolara u 2024, dok su njemački startupi u posljednjih pet godina privukli oko 1,4 milijarde dolara.

To znači da SWARM Biotactics ne djeluje u vakumu. Pored klasičnih dronova, kopnenih robota i AI izviđačkih platformi, tržište sada traži i ultra-male sisteme za “posljednjih 10 metara” pristupa cilju. Tu biohibridni insekti pokušavaju da otvore novu nišu: manje su upadljivi, jeftiniji za masovno raspoređivanje i prirodno prilagođeni haotičnom terenu. Sama kompanija naglašava da želi da popuni rupe tamo gdje senzori i konvencionalne mašine otkazuju.

Ipak, tržište će ih mjeriti po tri stvari: pouzdanosti u stvarnim uslovima, kvalitetu prikupljenih podataka i mogućnosti komandovanja većim brojem jedinki bez gubitka kontrole. Upravo tu edge AI i “swarm autonomy” postaju ključni, jer bez lokalne obrade i koordinacije ovakav sistem ostaje samo tehnička zanimljivost.

Naša perspektiva: Šta ovo znači za region i poslovne korisnike

Za firme i institucije u regionu ovo je važna vijest i van vojnog konteksta. Prvi signal je da AI više nije samo softver za kancelariju, marketing ili analitiku. AI se sada spaja sa hardverom, senzorima i autonomnim sistemima koji rade na terenu. To otvara prostor i za civilne primjene: inspekciju opasnih postrojenja, rudnika, tunela, energetskih objekata i urušenih zgrada nakon nesreća.

Drugi signal je regulativa. ICRC danas vodi raspravu o pravilima za autonomne sisteme naoružanja, dok autori iz oblasti biohibridne robotike upozoravaju da je potreban poseban okvir upravljanja za tehnologije koje spajaju žive organizme i elektroniku. Istovremeno, Konvencija o biološkom oružju zabranjuje biološko oružje, ali nije pisana za savremene nadzorne biohibridne platforme. Drugim riječima, pravna i etička pravila kaskaju za tehnologijom.

Za poslovne korisnike koji koriste AI najvažnija pouka je ova: naredni talas neće biti samo generativni modeli, nego AI ugrađen u uređaje koji sakupljaju podatke u realnom prostoru. Ko danas razvija rješenja za logistiku, bezbjednost, industrijsku inspekciju ili krizni menadžment, mora pratiti kako se spajaju edge AI, senzori i autonomno donošenje odluka. U tom smislu, bubašvabe kao izviđači možda zvuče ekstremno, ali trend koji predstavljaju je veoma realan.

Zaključak

SWARM Biotactics za sada djeluje kao jedna od najneobičnijih, ali i najozbiljnijih ilustracija pravca u kojem ide odbrambeni AI: ka malim, jeftinim, teško uočljivim sistemima koji mogu ući tamo gdje čovjek i klasični robot ne mogu. Ako firma pokaže da njeni biohibridni insekti rade pouzdano i u većem obimu, vrlo je vjerovatno da će slična rješenja brzo preći iz eksperimentalne niše u specijalizovane vojne, bezbjednosne i industrijske upotrebe. Veći problem od same tehnologije mogla bi biti činjenica da regulativa još nije stigla da jasno odredi granice njene upotrebe